Klinkt behoorlijk absurd, niet?

Hoewel ze als gelovigen in de meerderheid zijn, mogen vrouwen het woord van God niet verkondigen.
In 1994 werden vrouwen met de pauselijke brief ‘Ordinatio sacerdotalis’ voor eens en altijd uitgesloten van het priesterambt. Interesse is er echter genoeg: driekwart van de parochieassistenten zijn vrouwen.

Wat vind jij daarvan? Geef ons jouw toekomstvisie en vul de tijdslijn in.

Debat vrouwen en mannen: Wat vind jij dat er nog moet gebeuren?

door de Vlaamse minister van Gelijke Kansen

Feest

Tijden veranderen vrouwen. Vrouwen veranderen tijden. 2005 is een feestjaar voor de vrouwenbeweging. De Vrouwenraad mag dit jaar flink ademhalen, want ze moet honderd kaarsjes uitblazen. In 2005 vieren ook Amazone en het gelijke kansenbeleid in Vlaanderen hun tiende verjaardag. De vrouwenbeweging heeft in die tijd een indrukwekkend palmares verzameld. De rechtspositie van de vrouw vandaag, is in de verste verte niet meer te vergelijken met die van haar seksegenoten in pakweg 1920, 1950 of 1980. Een aantal van de juridische verschillen die door de vouwenbeweging werd rechtgezet, lijkt nu ronduit absurd. Het is alsof ze deel uitmaken van een heel andere beschaving in een heel ander tijdperk.

Het huis staat er dan misschien wel, toch zijn er ook nu nog heel wat deuren die voor vrouwen geheel of gedeeltelijk gesloten blijven. Andere deuren blijven dan weer dicht voor mannen. Met deze campagne wil ik die deuren wat meer open krijgen. Met de sleutel als het kan, door ze in te stampen als het moet. De campagne is opgebouwd rond een aantal uitspraken die de meesten onder ons wellicht controversieel, absurd of zelfs bijna beledigend vinden. Maar heel wat van die absurditeiten zijn lang niet zo ver van ons af als we zouden willen denken. Je hoeft helemaal geen wetenschapper, rechtsgeleerde of minister van Gelijke Kansen te zijn om dat te beseffen. Het volstaat om als vrouw gewoon even in je eigen leefwereld rond te kijken.

Absurditeiten

“Hebben vrouwen recht op een eigen bankrekening?”

In 1976 was mijn eigen moeder een jonge actieve vrouw met drie kinderen en een job in het onderwijs. Je kan je nu toch nauwelijks voorstellen dat zij op dat moment niet eens een eigen bankrekening mocht hebben.

“Ban vrouwen uit de universiteit”

Het is nu een dikke vijftien jaar geleden dat ik zelf aan mijn universitaire opleiding begon. Vier jaar en ontelbare cursussen later heb ik geen enkele keer een vrouwelijke professor gehad. Ondanks het feit dat meer dan de helft van de studenten vrouwen zijn, kan je ook vandaag de dag bezwaarlijk beweren dat de universiteiten hun inhaalbeweging hebben voltooid. 83 procent van de huidige universiteitsprofessoren is nog steeds een man.

“Vrouwen die geld verdienen zijn gevaarlijk”

Tot 1900 mochten gehuwde vrouwen geen loon ontvangen. Het lijkt bijna middeleeuws. Toch merk ik dat er in mijn eigen kennissenkring nog steeds mannen zijn die het er erg moeilijk mee hebben dat hun vrouw meer verdient dan zij. Ze voelen dat nog steeds aan als een bedreiging.

“Vrouwen in de politiek, is dat verantwoord?”

In de Vlaamse regering zijn we met drie vrouwen. Op een geheel van tien ministers is dat nog altijd een onvoldoende, maar we zijn daar in elk geval op de goede weg. Lokaal is dat nog niet altijd het geval. In één op vier schepencolleges zit nog altijd geen enkele vrouw. Slechts in 7 procent van de gemeenten is de burgemeester ook een burgermoeder. Daarom ben ik blij dat we in de Vlaamse Regering een akkoord hebben bereikt over de lijstvorming voor de volgende gemeenteraadsverkiezingen. Die moeten voortaan voor de helft uit vrouwen bestaan. Minstens één van de drie bovenste plaatsen op de lijst moet ook door een vrouw worden ingevuld. Het is jammer dat het met quota moet gebeuren, maar op dit moment zijn ze gewoon nog nodig. Quota zijn een middel, ze zijn geen doel op zich.

“Dat mannen meer verdienen is logisch, ze werken harder”

De wet gelijk loon voor gelijk werk dateert pas uit 1978. Sindsdien hebben hardwerkende vrouwen recht op evenveel loon als hun mannelijke collega’s. Een vriendin van mij werkt in een telematicabedrijf. Zij deelt daar een bureau met een mannelijke collega. Ze doen exact hetzelfde werk, ze doen dezelfde uren en hebben allebei dezelfde baas. Toch staat er op zijn naambordje management-assistant, terwijl op het dat van haar secretaresse staat.

Veel vrouwen krijgen, ondanks de wetgeving, op de werkvloer nog steeds niet dezelfde waardering als mannen. Ook financieel niet. Op dit moment verdient de vrouw gemiddeld nog steeds 20 procent minder dan de man gemiddeld. Allochtone vrouwen verdienen gemiddeld nog eens 10 procent minder dan autochtone vrouwen. Ze hebben dus te kampen met een dubbele loonkloof.

“Vrouwen mogen niet werken, zo is er meer werk voor mannen”

In 1934 ontstond een regelgeving waardoor vrouwen geen ambtenaar mochten worden. Argument voor deze absurde situatie was dat er te weinig werk was. Als ik naar mijn eigen administratie kijk, merk ik gelukkig dat heel wat vrouwen daar nu sleutelposities bekleden. Vrouwen én mannen combineren nu arbeid en gezin. Al is het jammer genoeg nog al te vaak zo dat mannen tijd moeten maken voor hun gezin, terwijl vrouwen eerder tijd moeten maken voor hun werk.

Enkele maanden geleden vroeg mijn adjunct-kabinetschef mij om tijdelijk een stapje achteruit te mogen zetten ten bate van zijn gezinsleven. Daarop kreeg hij tal van steunbetuigingen en vragen naar de echte reden van zijn beslissing. Blijkbaar worden mannen nog altijd niet geacht hun gezin te laten voorgaan, maar horen ze volop te opteren voor de carrière.

Het nemen van een adempauze op de loopbaanladder wordt sowieso nogal sceptisch onthaald. Wanneer men, en dat geldt voor zowel mannen als vrouwen, een rustpauze wil inlassen, dan interpreteert men dat nog steeds als een soort capitulatie. Terwijl je op een fiets toch ook een tandwiel lichter gaat trappen als het even bergop gaat; om vervolgens in de afdaling terug snelheid te winnen door over te schakelen op een zwaardere versnelling?

“Vrouwen kunnen geen kinderen opvoeden”

In 1974 werd de vaderlijke macht veranderd in de ouderlijke macht. Pas sinds dan werd erkend dat ook vrouwen in staat waren om gezag uit te oefenen over hun kinderen. Nu is zoiets ondenkbaar. De slinger lijkt nu zelfs eerder naar de andere kant te zijn overgeslagen. Nu lijkt het wel alsof mannen niet langer bekwaam zijn om kinderen op te voeden.

Ik heb stilaan een leeftijd bereikt, waarop heel wat bevriende koppels uit elkaar gaan. Ik merk dat heel wat mannen daarbij, ten onrechte, van in het begin vertrekken met een certificaat van onbekwaamheid ten aanzien van hun kinderen. Sommige rechters lijken uit te gaan van de stelling: “mannen kunnen geen kinderen opvoeden”.

Campagne

Ondanks alle stappen voorwaarts op het vlak van vrouwenrechten, zijn gelijke kansen voor mannen en vrouwen nog steeds geen feit. Integendeel. Heel wat verworvenheden uit het verleden komen door bepaalde maatschappelijke stromingen sterk onder druk te staan. Dat geldt zeker voor groepen die op het vlak van gelijke kansen sowieso al kwetsbaar zijn. Ik denk daarbij aan de strijd voor aanvaarding die lesbische vrouwen, alleenstaanden, allochtone vrouwen en slachtoffers van partnergeweld nog dagelijks moeten leveren. Het ijveren voor gelijke kansen mag ook niet stoppen aan onze landsgrenzen. Vrouwenstrijd moet wereldwijd worden geleverd. Ook vrouwen in Koeweit, Saudi-Arabië, Guinea, Niger en Somalië verdienen onze aandacht.

Er staat de vrouwenbeweging dus ook de volgende honderd jaar een pittige strijd te wachten. Al zal dat misschien eerder een guerilla-strijd zijn dan een open oorlog. Want de te bekampen ongelijkheden zullen veel subtieler zijn dan die van de vorige eeuw. Ik hoop dat de volgende honderd jaar niet meer gaan over meer rechten voor vrouwen of meer rechten voor mannen, maar over een meer rechtvaardige samenleving voor de mannen en vrouwen die daarin leven.

Daarom roep ik alle vrouwen en mannen op om mee te bouwen aan de tijdslijn voor de volgende honderd jaar. Iedereen kan de tijdslijn aanvullen op www.100jaarvrouwenstrijd.be. De resultaten van de bevraging zal ik op het einde van het jaar bekendmaken. Die nieuwe tijdslijn zal meteen ook een richtlijn zijn van waar het gelijke kansenbeleid de volgende decennia nog heen moet. Die lijn moet het einde betekenen van de overgebleven gender-absurditeiten. Ik zal er zelf, als minister van Gelijke Kansen, alvast alles aan doen om de volgende vijf jaar een aantal van die discriminaties voor goed uit de weg te ruimen.